قسمت اول



مقدمه :بسياري از كاربران كامپيوتر، خواهان آشنايي با لينوكس و فراگيري آن هستند اما از آنجايي كه لينوكس (Linux) نسبت به ويندوز پيچيده تر بوده و از رابط گرافيكي، بهره كمي ميبرد، تصميم گرفتيم تا از اين شماره به صورت گام به گام و پايهاي، شما را با طرز كار اين سيستم عامل قدرتمند آشنا كنيم .اميد است كه با بهرهگيري از مطالب اين سلسله مقالات، تبديل به يك كاربر خوب لينوكس شويد .

سرعت، ثبات و سازگاري عواملي هستند كه لينوكس را يك سيستم عامل ارزشمند ساختهاند .لينوكس، سيستم عامل رايگاني است كه هسته اصلي آن توسط لينوس توروالدز نوشته شده و سپس گروهي برنامه نويس با استفاده از خصوصيات كدباز آن را توسعه دادند .لينوكس بر روي هر نوع كامپيوتر شخصي با حداقل سرعت 386 مگاهرتز و 4 مگابايت حافظه RAM قابل نصب است .لينوكس داراي نسخه هاي فراواني بوده كه معروفترين آنها Red Hat و Mandrake و SuSe است .در اين مقالات، تمركز اصلي و توضيحات براساس نسخه Red Hat است.

از آنجاييكه نصب لينوكس يك فرآيند آسان و سرراست است، از اين رو در ابتدا به مراحلي ميپردازيم كه پيش از نصب بايد انجام داده شود .

قدم 1- آيا سخت افزار شما با لينوكس سازگار است‚

سازگاري سخت افزاري مخصوصا براي سيستمهاي قديمي يا سيستمهايي كه توسط خود شما بسته شدهاند، اهميت دارد .البته لينوكس با بيشتر سختافزارهايي كه ظرف دو سال اخير ساخته شده است، سازگاري دارد.

شما ميتوانيد ليست كامل سختافزارهاي سازگار را از آدرس اينترنتي http://www.redhat.com/hardware دريافت كنيد .

قدم 2- آيا فضاي كافي روي ديسك داريد‚

اين فضاي ديسك بايد جدا از فضاي ديسك مورد استفاده ساير سيستم عاملهاي موجود روي سيستم شما از جمله ويندوز باشد .

قبل از شروع نصب يكي از شرايط زير بايد برقرار باشد:

—كامپيوتر شما بايد فضاي ديسك پارتيشنبندي نشده كافي براي نصب لينوكس داشته باشد در غير اين صورت بايد يك يا چند پارتيشن قابل حذف براي آزاد كردن فضاي ديسك مورد نياز جهت نصب لينوكس داشته باشد .

—شما بايد يك پارتيشن با قالب FAT داشته باشيد و با استفاده ازروشpartitonless، عمل نصب لينوكس را انجام دهيد .براي اينكه نسبت به فضاي مورد نياز ديد كافي پيدا كنيد، ليستي از روشهاي نصب و حداقل فضاي مورد نياز در زير آمده است:

— GNOME Workstation: 700MB

— KDE Workstation: 700 MB

— Server: 1.7GB

): 1.7GBانتخاب كردن تمام موارد — Custom(

در ادامه در مورد اين روشهاي نصب، توضيحات بيشتري ارائه ميشود .

قدم 3- چگونه لينوكس را نصب كنيد‚

اين شما هستيد كه بايد تصميم بگيريد طبق كدام روش زير لينوكس را نصب كنيد:

الف:)CD-ROM

به شرطي كه CD لينوكس و همچنين يك درايو CD-ROM در اختيار داشته باشيد، اين روش به يك ديسكت راهانداز يا يك CD راهانداز نياز دارد) قدم بعد .(
ب ):هارددرايو

به شرطي كه فايلهاي لينوكس را به صورت كپي شده بر روي هاردديسك خود داريد، در اين صورت تنها به يك ديسكت راهانداز نياز خواهيد داشت) قدم بعد.(

قدم 4-چگونه ميخواهيد عمليات نصب را آغاز كنيد‚

با توجه به روش نصبي كه در قدم 3 انتخاب كردهايد، بايد يكي از روشهاي زير را براي شروع برنامه نصب استفاده كنيد:

الف CD (راهانداز :

اگر سيستم به شما اجازه ميدهد تا از طريق درايوCD-ROM ، آن را راهاندازي كنيد، ميتوانيد از CD-ROM لينوكس براي شروع برنامه نصب استفاده كرده و روش نصب لينوكس را از CD-ROM انجام دهيد .

ب (ديسكت راهانداز:

اگر ديسكت راهانداز در اختيار داريد، ميتوانيد از آن براي نصب به روش CD-ROM برايCD هايي كه راهانداز نيستند يا براي نصب از روي هاردديسك استفاده كنيد .

قدم 5- كدام نوع نصب برايشما مناسبتر است‚

لينوكس شامل چهار نوع مختلف نصب است كه عبارتاند از:

:Workstation —اگر در دنياي لينوكس تازه كار هستيد و ميخواهيد آن را امتحان كنيد، اين نوع نصب براي شما بسيار مناسب خواهد بود .تنها با پاسخ دادن به تعداد كمي سوال در طول عمليات نصب، ميتوانيد لينوكس را در مدت زمان اندكي نصب و اجرا كنيد .

:Server —اين نوع نصب براي كساني مناسب است كه قصد دارند سيستم خود را به عنوان يك سرور لينوكس مورد استفاده قرار داده و از طرفي نميخواهند درگير سختيهاي پيكربندي سيستم شوند.

:Custom —اين نوع نصب، انعطافپذيري زيادي را جهت نصب به شما ميدهد @بدين صورت كه شما ترتيب رويه پارتيشنها و بستهها و غيره را انتخاب خواهيد كرد .نصب Custom بيشتر مناسب افرادي است كه آشنايي بيشتري با لينوكس دارند.

:Upgrade —اگر شما يك نسخه از لينوكس را روي سيستمتان داريد و ميخواهيد آن را بدون صرف وقت زيادي با آخرين بستهها و نسخه كرنل به روز كنيد، اين نوع نصب براي شما مناسب است .

فايل سيستم در لينوكس
فايل سيستم تركيبي از فايلها و فهرستهاست كه همگي از يك فهرست ريشه شروع ميشوند .فهرست ريشه ممكن است شامل تعدادي فايل و فهرستهاي ديگر نيز باشد .فايلسيستم اغلب همانند يك درخت است كه در آن فهرستها به عنوان شاخهها و فايلها به عنوان برگها نمايش داده ميشوند .

براي مثال يك درايو ديسكت تحت سيستم عامل DOS يا ويندوز معمولا با A:\ نشان داده ميشود A: .بيانگر درايو و علامت \ فهرست ريشه روي آن درايو را مشخص ميكند .اولين درايو هاردديسك روي سيستمهاي مختلف معمولا با نام درايو C شناخته ميشود .براي مشخص كردن فهرست ريشه درايو C از C:\ استفاده ميشود .بدين ترتيب تحت اين سازماندهي دو فايلسيستم وجود خواهد داشت :يكي روي درايو A: و ديگري روي درايو .C:

در تعيين مسير هر فايل تحت فايلسيستم DOS يا ويندوز بايد درايوي را كه فايل روي آن مستقر است، مشخص كنيد يا آن فايل بايد روي درايوجاري سيستم باشد .

در لينوكس قادر خواهيد بود كه با يك فايلسيستم يا چندين فايلسيستم در ارتباط باشيد .اين كار از طريق قرار دادن يك فايلسيستم تحت يك فهرست، روي فايل سيستم ديگر قابل انجام است .همانطور كه فهرست ريشه درايو ديسكت روي يك ماشين DOS به صورت A:\ نشان داده ميشود، همان درايو روي سيستم لينوكس ميتواند به صورت /mnt/floppy در دسترس باشد .

ادغام فايلسيستمها به اين روش، mounting ناميده ميشود .زماني كه يك درايو mount ميشود، آن گاه در دسترس كاربران سيستم عامل لينوكس قرار ميگيرد .فهرستي كه فايلسيستم يك درايو تحت آن mount ميشود، به عنوان mount point شناخته خواهد شد .درمثال پاراگراف قبل، /mnt/floppy به عنوان mount point درايو ديسكت بود .توجه كنيد كه محدوديتي براي نامگذاريmount point ها وجود ندارد ما ميتوانستيم فرضا از /long/path/to/the/floppy/drive به عنوان mount point براي درايو ديسكت استفاده كنيم .

به مثالهاي زير توجه كنيد تا با فهرست ريشه و mount point بيشتر آشنا شويد:

—در سيستم لينوكس

: / فهرست ريشه سيستم

mount point : /foo براي.CD-ROM

—در يك:CD-ROM

: / فهرست ريشه.CD-ROM

: /images يك فهرست فرضي از تصاوير رويCD-ROM

:/images/old يك فهرست از تصاوير قديمي موجود در فهرست تصاوير

اگر مطابق مثال فوق mount point برايCD-ROM ، فهرست /foo باشد، ساختار جديد فهرست در سيستم عامل لينوكس به صورت زير خواهد بود:

—در يك سيستم لينوكس CD-ROM) آن mount شده است:(

:/ فهرست ريشه سيستم

:/foo فهرست ريشهCD-ROM

:/foo/images يك فهرست فرضي از تصاوير رويCD-ROM

:/foo/images/old يك فهرست از تصاوير قديمي

براي mount كردن يك فايلسيستم بايد به عنوان root وارد سيستم شده باشيد يا با فرمان su به عنوان مدير، وارد سيستم شويد .براي انجام حالت دوم، فرمان su را در اعلان فرمان لينوكس تايپ كرده و سپس كلمه عبور root را وارد كنيد .زماني كه شما در ريشه هستيد فرمان mount را به همراه درايو و سپس mount point تايپ كنيد .

براي مثال براي mount كردن اولين درايو ديسكت (A:) روي/mnt/floppy ، بايد فرمان mount /dev/fd0 /mnt/floppy را تايپ كنيد .

Red Hat Linuxدر هنگام نصب، فايل /etc/fstab را ميسازد .اين فايل شامل اطلاعاتي درباره درايوها وmount point هاي وابسته است .مزيت اين فايل اين است كه به شما اجازه ميدهد تا فرامين mount خود را مختصر كنيد و فايلسيستمهايي را كه به طور خودكار در زمان راهاندازي سيستم mount شدهاند، كنترل كنيد